روستاي گزه

توجه: اين تحقيق مربوط به درس جامعه شناسي روستايي در سال 88 مي باشد پس اگر طي اين دو سال تغييراتي در آمار صورت گرفته عذري برمانيست. اگر اشتباهي هم صورت گرفته ومشاهده نموده ايد يا خواهان اصلاح هستيد حتما نظر دهيد.

نام وشناسنامه روستا

نام روستا: گزه(GAZA)

استان : هرمزگان

شهرستان : بستك

بخش : جناح

دهستان : فرامرزان

موقعيت جغرافيايي : روستاي  گزه از نظر جغرافيايي در جنوب ايران وغرب استان هرمزگان قرار گرفته است. اين روستا از توابع دهستان فرامرزان و بخش جناح مي باشد كه از شرق به فاصله 9كيلومتري روستاي پاي تاوه و از غرب به روستاي به فاصله 6 كيلومتري روستاي هنگويه قرار دارد.از شمال به كوه واز جنوب به مسيله ورودخانه مهران راه دارد.

محدوده ي حوزه ي نفوذ :  روستاي گزه داراي يك واحد خانه بهداشت مي باشد كه خانه بهداشت مستقل بوده و فقط به خود روستا  خدمات دهي مي كند.       

همچنين اين روستا داراي يك واحد آموزش ابتدايي مختلط مي باشد و مدرسه راهنمايي آن نيز روستاي دهنو خواجه را تحت پوشش دارد.

از نطر تجاري به لحاظ داشتن بانك صادرات به تعدادي از روستاهاي همجوار خدمت مي نمايد

روستاي گزه به لحاظ نداشتن واحد اداري حوزه ي نفوذ در اين زمينه ندارد.        

بررسي اجمالي منابع طبيعي خصوصا آب درحوزه نفوذ : روستاي مورد نظراز نظر منابع آب متكي به آب چاه كمشك بوده و هر 10 روز يك روز آب لوله كشي دارد به همين خاطرهمه مردم در خانه هاي خود منبع آب درست كرده اند و آب آشاميدني نيز از بركه ها تامين مي شود.

موقعيت طبيعي :  دارای آب وهوای بیابانی ـ نیمه بیابانی و گرم و خشک  مي باشد وبر خلاف بسياري از روستاهاي منطقه در داخل مخروط افكنه قرار دارد البته اين روستا چسبيده به كوه قرار دارداما قسمت هاي پاييني اين روستا را دشت فرا گرفته است.

 عوارض طبيعي مهم :مخروط افكنه ،كمي دورتر دشت ، كوه ونمكزار از عوارض طبيعي اين روستا مي باشد

پوشش گياهي : اين منطقه از لحاظ پوشش گياهي بسيار فقير مي باشد و فقط در زمان بارندگي به اين پوشش كمي اضافه مي گردد خار ودرختچه ها و گياهاني كه نمك فراوان جذب مي كنند از پوشش گياهي اين منطقه مي باشد. البته در زمان بارندگي و ماههاي اسفند و فروردين گياهاني مي رويند كه مردم از آنان غذاهاي متنوعي مي سازند. بسياري از مردم هنگويه براي چيدن گياهان به اين منطقه مي آيند.

بادها : بادهاي شمال كوش- باد چارچار

حيوانات غير اهلي : شغال ، روباه ، خرگوش

منابع آب

بررسي منابع آب آشاميدني و كشاورزي روستا : منابع تامين آب آشاميدني: اب شرب روستا از طريق بركه هايي تامين مي شود كه افراد خير احداث كرده اند و تعداد آن بيش از 20 عدد مي باشد.

منابع تامين آب كشاورزي : منابع آب براي كشاورزي در اختيار نمي باشد و آب چاه هاي زير زميني نيز محدود به كشاورزي خانگي مي باشد. آب زیرزمینی آن چندان خوب نیست و فقط برای آبیاری نخل مناسب است. آب لوله کشی قابل مصرف خوردن نیست فقط برای شستشو استفاده می‌شود، اما آب آشامیدنی از آب انبارها که آب باران در آنها ذخیره می‌شود، تأمین می‌شود.لازم به ذکراست که آب لوله کشی هفته ای چهارساعت می باشد.

 معادن گچ : معادن گچ در كوههاي اين روستا موجود است كه هنوز بهره برداري نشده است.

حوادث مهم طبيعي : سيل: مهمترين رودخانه موجود در سطع منطقه رودخانه مهران مي باشد كه از روستاي مورد نظر تقريبا 3 كيلومتر فاصله دارد و اطراف ودر داخل روستا آبراهه هايي قرار داردكه تا كنون خطر چندئاني براي روستا نداشته است.  

وضعيت اجتماعي  ومهاجرت :  وضعيت مهاجرت در سي سال گذشته:اين روستا در طول سالهاي گذشته شاهد مهاجرت هاي شديدي بوده است.

مهاجرت به كشورهاي عربي :نزديك به 500 نفر

مهاجرت به شهرهاي جناح وبستك: در حدود 4 خانوار

جمعيت : داراي478 نفر جمعيت وبيش از 98 خانوار است كه از اهل سنت و از شاخه شافعي هستند. يعني از پيروان امام محمد ادريس شافعي مي باشند وبه زبان فارسي و گويش محلي تكلم مي كنند .

پيشينه تاريخي : اين روستا قدمت طولاني دارد چنان كه مردم زنده آن چيزي از گذشته استقرار روستانمي دانند و فقط مي دانند كه زماني روستا در مكاني بالاتر در كوه قرار داشته است.

مكانهاي تاريخي وباستاني : قبرستان هاي قديمي كه دو عدد مي باشد پر شده و الان بدون استفاده مي باشد وقبرستان هاي جديد نيز دو عدد مي باشد كه در حال حاضر استفاده مي شود.اما مكان ديدني كه شايد براي بسياري از بازديد كنندگان جالب باشد گزه بالا است كه چند هزار متر مربع خانه هاي باقي مانده ودر حال تخريب دارد كه نشان از تغيير بافت روستا ميدهد از سنگ وگل به سنگ وسيمان .

 وجه تسميه: به خاطر گزك هايي كه در مسير رودخانه قرار دارد.

 محله ها

محله هاي قديمي : محله فقيهي داراي بافت قديمي و با سكنه محدود

محله هاي جديد: محله بالا كه بيشتر جمعيت اين روستا در اين محله قرار دارد و نسبت به محله فقيهي از زيبايي بيشتري برخوردار است.

تاسيسات عمومي

مسجد: اين روستا داراي 3 مسجد مي باشد. يكي در محله بالا ويكي در قسمت پايين روستا وديگري در محله فقيهي.

مدرسه: روستاي گزه داراي يك مدرسه ابتدايي مختلط ويك مدرسه راهنمايي مختلط مي باشد.  

گروههاي مذهبي : زمان حاضر وگذشته همه مسلمان و اهل تسنن مي باشند.

گروههاي قومي : مردم اين روستا خود را از طوايف گونا گوني مي دانند از جمله طوايف محمد حسين، ابراهيمي ها، حسن ها و زين ها

گروههاي شغلي :  از گروههاي شغلي محسوس دراين روستامي توان كارمندان ، خدماتي ها،رانندگان ، كارگران و مغازه داران را نام برد. 

گروههاي زباني  : زمان حاضر وگذشته  اچمي لارستاني

 خويشاوندي : نسبي

طايفه ها : طايفه هاي ساكن در اين كه قبلا از آنها نام رفت به صورت پراكنده در روستا ساكن اند و چنان با هم پيوسته شده اند كه نمي توان آنها را از هم جدا دانست.

شيوه هاي حل اختلاف: در گذشته كدخدا مشكلات مردم و دعواهاي آنان را رفع مي كرد اما امروزه رفع مشكلات بر عهده ي شوراي حل اختلاف و ساير مراجع دولتي است.

فعاليتهاي توليدي : هيچ فعاليت توليدي محسوسي در اين روستا مشاهده نمي شود.

مراكز دولتي : مدرسه وبانك و خانه بهداشت ومخابرات

مراكز داد وستد: در حال حاضر به جز مغازه به تعداد 5 باب مكاني براي داد وستد موجود نمي باشد.

مراكز زيارتي : به جز قبرستان وفاتحه خواندن براي اموات مكاني زيارتي موجود نيست. از مكانهاي ديدني اين روستا پاراوه مي باشدكه داراي محيط پر نخل وآبشار وبركه و خانه هاي تفريحي ميباشد كه مردم براي سرگرمي به آنجا مي روند.

مراكز آموزشي : مراكز آموزشي اين روستا دو باب مدرسه مي باشد كه قبلا در مبحث تاسيسات عمومي از خصوصيات آن ذكر به ميان رفت.

راههاي ارتباطي

راههاي ارتباطي قديم: در گذشته راه ارتباطي كه از كنار اين روستا مي گذشت خاكي و شوسه بود.

راههاي ارتباطي جديد : هم اكنون راه ارتباطي اين روستا همان راه اوليه مي باشد كه آسفالت شده است.

ميزان ونوع ارتباط با نقاط دور ونزديك : تلفن ،جاده،آسفالت ،موبايل

خوراك

 مفلك :مواد تشكيل دهنده گندم ،ماهي وپياز.

بتوه :خرما، روغن حيواني و گندم پخته شده .

جر: گياه جر با ماست ودوغ صرف مي شود.

ديخ مكيل :مكيل وماهي گندم وفلفل و...

ماهي بل :پودر ماهي خشك شده ونمك

قند وكمال :شكر ونان خشك و روغن

تليت :نان وماست يا نان و آب گوشت

معويه :ماهي وسركه و مخلوطي از چند گياه وادويه

جلاب :فلفل وزنجبيل و دارچين وروغن حيواني وشكر

انواع شيريني و شربتها

لگيمات :تركيبي از آرد ونشاسته وشكر جوشانده وروغن

پوره ي گندم شيرين : آرد گندم ،دارچين و شكر

چنگال :خرما وپودر نارگيل ومغز پسته وبادام

انواع نان : ليتك ،فلزن ،تپي،خمير ،تر گن

انواع ترشيها

ترشي بندري كه از پياز سير وگوجه فرنگي و سركه و ادويه ساخته مي شود.

خيار شوروترشي معمولي

مسكن

بافت كلي روستا يا محل : سنگ وگچ وسيمان وتا اندازه اي گل از گذشته مانده است.

فضاها وموارد استفاده از آنها (اتاق ،انبار و آشپزخانه): اتاق خواب ،اتاق مهمان ( مجلس) ، انباري براي وسايل وابزار و آشپز خانه جهت پخت غذا ولي صرف آن در اتاق ديگري صورت مي گيرد.

شكل كلي ساختماتها : در گذشته به روال عرب ليواني مي ساختند وحال نيز همانطور شعبي

تهويه. در گذشته از بادگير استفاده مي شد ولي در حال حاضر از كولر و وسايل تهويه استفاده مي شود

 مالكيت زمين: شخصي و خصوصي

كشاورزي

انواع محصولات كشاورزي بر حسب اهميت: از محصولات كشاورزي اين روستا مي توان به ترتيب اهميت جو و گندم را نام برد.

نوع مالكيت (زمين، آب وابزار كشاورزي) : شخصي، ارثي، غارت مالك

شيوه هاي بهره برداري و سنتي از زمين زراعي :جو و گندم به صورت ديمي بوده است

شيوه هاي بهره برداري سنتي از منابع آب زراعي : حفر چاه و كشيدن آب از چاه

دامداري

انواع دام بر حسب اهميت : دام بر حسب اهميت بز و گوسفند وگاو

نوع مالكيت بر دام و مرتع : شخصي

انواع محصولات دامي : شير، ماست،كره ،دوغ ،كشك،روغن

شيوه هاي سنتي نگهداري دام :طويله،آغل

اداب و مراسم ماه رمضان : اداب ماه رمضان:يوم شك نداريم،پيشواز هم نداريم،دادن افطاري،قرآن خواني در مساجد، خواندن نماز تراويح،نماز قيام دهه اخر ،اعتكاف، شش روز روزه بعد از رمضان

سحر وافطار:افطاري وسحري در خانه غذاهاي متنوع ميل مي نمايند. افطاري در مسجد براي فقرا

شبهاي قدر: شبهاي قدر 21 و27 تاكيد بيشتر براي خيرات وخواندن دعا وراز ونياز مي شود

عيد فطر : خواندن نماز عيد و ديد وباز ديد از اقوام واهل قبور

اداب ومراسم ماه ذيحجه:  روزه گرفتن در روز عرفه

عيد قربان : خواندن نماز عيد وديد بازديد از اقوام

مراسم موردي

باران خواهي : دعاي طلب باران وخواندن نماز در صحرا و گرفتن روزه

هنرها

موسيقي : ني ، جفتي ، ساز ونقاره كه بسيار محدود و ابتدايي مي باشد.

ابزار و وسايل : از چوب و پوست انسان و قلم ني

مورد اجرا : عروسي

ضرب المثل

ز مغروري كله بر سر برد باد

شادي كه زشت تر بازنش بشتر

لنتي برو به سايه ، سايه خودش مي آيه

نخود مد آشي ابو

توه چي شز كم نن

مثل وچيستان

سر تنبي اچره ولي چي ناخاي- تيغ

طاسي پر ماستن عالمش وراستن- بركه

خونه ي تنگ وتاريك پر عرب پا باريك- راديو

خر ديده پران پشت سر تا دمش يك انگشت- ملخ

خر ديده عشري تا وكونش نمي زني نمي چري - قيچي

فرهنگي – مذهبي : كل فضاي فرهنگي و مذهبي روستا اهم از مسجد و مدرسه بالغ بر 12000 متر مربع مي باشدودر حال حاضر براي توسعه آن كاري صورت نمي گيرد.

  گورستان:  داراي  دو گورستان پر وبدون استفاده با مساحت تقريبي 4000 متر مربع ودو گورستان در حال استفاده بامساحت تقريبي 4000متر مربع مي باشد.

مشاغل :

27 نفر از افراد اين روستا داراي مشاغل خدماتي و صنعتي صرفا در خود روستا مشغول به كار نيستند بلكه اكثر در شهر بستك ،لار وحتي بندر لنگه و... مشغول به كار مي باشند .مشاغل خدماتي در داخل روستا  به فراواني زير ميباشدكه عبارتند از:

كارمند  10 نفر، سرباز  3   نفر، معلم    4   نفر، راننده  23  نفر

وهمچنين تعداد31 نفر نيز در كشورهاي حاشيه خليج فارس مشغول به كار مي باشند كه اين افراد معمولا    بيشتر از يك سال براي كار به خارج از كشور رفته و سپس مدت كمتري را در روستا زندگي مي كنند.

دامداري : تعداد دام در روستا در حال حاضر نزديك به 350راس بز بوده و تعداد گوسفند وگاو بسيار محدود و چشمگير نمي باشد.  

صنعت: صنعت جايگاه مناسبي در اين روستا ندارد و آنچه كه بخش صنعت در اين روستا را تشكيل مي دهد وجود تعدادي كارگر مي باشد كه عمدتا به صورت كارگر ساده مشغول به كار مي باشند. نزديك به120نفربه صورت كارگر ساده يا حرفه اي در خود روستا يا روستا هاي اطراف  يا در شهر ها ي اطراف مشغول به كار مي باشند . جمع كل افرادي كه در اين بخش كار مي كنند  120 نفر مي باشد  كه در كارگاهها و كارخانه ها مشغول به كار مي باشند.

پارك وفضاي سبز عمومي :  اين روستا هيچگونه پاركي ندارد و تنها فضاي سبز موجود در اطراف معابر و بلوار كشي ها مي باشد. حدود ۲۰۰۰ اصله نخل دیم و ۲۰۰۰ من زمین زیر کشت دارد.

اراضي باير:  باغ وباغات داخل بافت روستا 6عدد كه جمعا مساحتي بالغ بر 9000 متر مربع را دارا مي باشند.

تجهيزات : تجهيزات روستا شامل تعدادي بركه مي باشد.

ورزشي تفريحي : اين روستا داراي يك زمين خاكي فوتبال مي باشد و فوتسال در زمين مدرسه وبراي ورزش كونگ فو به روستاي هنگويه مي روند.

گورستان : 4 گورستان با مساحت 8000 متر مربع كه دوتا پر وبدون استفاده ودوتاي ديگر در حال استفاده مي باشد و در جنوب روستا وجود دارد.

 اراضي آموزشي : با زير بناي تقريبي 9000 متر مربع (هم دبستان وهم راهنمايي ) نيازهاي آموزشي اينه روستا را تامين مي كند.

اراضي بهداشتي –درماني : روستاي گزه داراي يك خانه بهداشت مي باشد كه در حال حاضر داراي مساحت تقريبي 1150متر مربع مي باشد.     

اراضي اداري- انتظامي : مديريت و اداره روستا از طريق شوراي اسلامي روستا مي باشد وامنيت روستا نيز از طريق پاسگاه انتظامي روستاي گچويه تامين مي گردد .بدين لحاظ كاربري اداري در روستا وجود ندارد.

تاسيسات: واحد مخابراتي اين روستا كه با دهنو خواجه 247 مشترك دارد مساحتي بالغ بر4000متر مربع را دارا مي باشد.

اين روستا4 ترانس هوايي كه كار تعديل برق را انجام مي دهند دارا مي باشد.

                                                                                                                                   

* هرگونه كپي برداري تنها با ذكر منبع مجاز است.