اسامي حيوانات در گويش مردم هنگويه

حيوانات

*در گويش مردم هنگويه براي برخي از گونه هاي حيواني نامي محلي و متفاوت از فارسي رايج وجود دارد . دراين بخش مي خواهم شما را با اين اسامي آشنا سازم.

1- تُرَه (    )

2- سَهْ ( سگ)

3- پَهْ (بز )

4- چَكَلْ (بز نر)

5- گا ( گاو )

6- بُرَه (گوسفند)

7- مُرو ( مرغ)

8- دِِِئل ( گنجشك)

9- پِلِسْتير( پرستو)

10- پَهْ مِزَكْ (   )

11- لِشْكي (  )

12- دُميل (  )

13- آدم بَرَكو (  )

14- كَوْگ ( كبك)

15- تِهي (تيهو)

16- شِو گرد (  )

17- زازَهْ ( جوجه تيغي )

18- مُشْك ( موش)

19- لِمِز ( موريانه )

20- كُمُنْتِر ( كبوتر )

21- كَلْبُكْ (نوعي مارمولك كه در كوه و صحرا زندگي مي كند )

22- لِچَكْ (مارمولك خانگي)

23- ذِهْبي ( سوسك)

24- خَذي تُسِنْ (  )

25- خَذي گي تاتال (  )

26 – دادَي كَلاكو (   )

27- داروِنْدَهْ (نوعي مورچه كه از مورچه معمولي كوچكتراست وانسان را نيش مي زند كه نيش آن آزاردهنده اما بي خطر است ، البته براي كساني كه به نيش آن حساسيت نداشته باشند.)

28- گِرَه ( نوعي مورچه كه بسيار كوچكتر از مورچه معمولي است و انواع مختلفي دارد كه در هنگويه به نامهاي گِرَه سُرخَكو ، گِرَه گُنا و گِره شناخته مي شوند.)

29- اُشْتُر ( شتر)

30- مَهِن ( ماهي )

31- سُزا (  )

32- مِهْگ (نوعي ملخ كه بزرگترين آنهاست )

33- چِريكو (ملخ ) 

34- خاپ ( نوعي ملخ كوچك اما فربه )

35- شَكْ يا  شُكِ مصري ( نوعي ملخ كوچك اما بسيار فرز و جهنده )

36- خَيَهْ گِرَكْ (نوعي عنكبوت )

37- كَشو (نوعي عقرب بسيار سمي و كشنده كه بر خلاف عقرب هاي معمولي، نيش آن روي زمين به دنبال جانور كشيده مي شود )

38- گُربَكو يا چوچوكو(  )

39- اِشْكال (بز كوهي )

40- اَهو ( آهو)

41- گَوَزْ ( گوزن)

42- مُشْگِرَكْ (  )

43- كَباب سَوْزو (سبزه قبا )

44- مُزيري (  )

45- كَوْگَزير (  )

46- كِيَتْ (ياكريم ، در دو نوع كِيَتِ عَزا  و كِيَتِ تُرْ تُرو )

47- بَهو (  )

48- بوك (شانه به سر )

49- گالو (   )

50- كُلاشكير ( )

51- لُفا (  )

52- بَهور (  )

53- كَتو (  )

54- گاگ (  )

55- هِش (شپش )

56- نيلگَرد (نوعي مارمولك بزرگ)

57- گاش بُلَكْ (هزارپا)

58- مُشْكِ كور (خفاش)

59- پَلْتَسي (سنجاقك )

60- اَلِكان (نوعي ملخ )

61- دارملِك ( جيرجيرك )

62- كَلِنْگ ( حلزون)

63- اَمِسَه ( لاك پشت)

64- كِشْكِل (   )

65- داردولَك (  )

66- پَلْپَلَكو ( پروانه)

67- پَزَه ( بز كوهي نر)

68- هَرْ ( بز كوهي نر)

69- كاذي كور ( جغد)

70- بود و نداد ( نوعي جغد)

71- بَكْريك ( قورباغه)

72- شادي ( ميمون)

73- گَجي ( بچه گاو)

74- مَجي ( بچه شتر)

75- كُرَنْگَرو ( كره خر)

76- خُرْكَهنو (    )

77- اَسپ جِند (   )

78- اِهري (    )

79- بِز (     )

80- بِز كَرْگ (   )

81- خَرگاش ( خرگوش)

82- تَرُ (     )

83- حاجيكو ( نوعي ملخ)

84- پشه ( مگس)

85- پَشَه عسل ( زنبور عسل)

86- پَشَه بَلو (      )

87- بَط ( مرغابي )

88- سَلّال ( مرغ دريايي)

89- تِهر  ( نوعي مرغ دريايي كوچكتر)

90- كِشَك ( از آفات گياهي)

91- مور ( مورچه)

92- پيكُن ( جوجه)

93- گاتَرْگ (    )

94- دادا خَزَل (     )

95-  تيتُوَك (      )

 

 

 

خوراكي ها در هنگويه

خوراكي ها

*در اين قسمت فقط خوراكي هايي را نام مي بريم كه در گويش مردم هنگويه اسم مخصوص به خود و متفاوت از فارسي رايج دارند.

* محتويات اين بخش را به چند قسمت مجزا شامل:

 1- ميو ه ها

 2- سبزي ها

3- خشكبار

4- غذاها

 

1-  ميوه ها

1-  خاخ (هلو)                                  

2-  آرما ( خرما)                                 

3-  گازرك ( هويج)                              

4-  نِمور( ليمو)

5-  تُفّا ( سيب)  

6-  نار ( انار)

7-  اَنزير( انجير)

8- پُرتُخال ( پُرتقال)

 

2-  سبزي ها و ريشه ها

 

1-  تَماتَه ( گوجه فرنگي )                  

2-  پِيا (پياز)                                     

3-  تُرُشَه                                       

4-  پُرْگ (خِرُفَه)

5-  آلو ( سيب زميني)                      

6-  لَجُنَه                                        

7-  كاپِ تِرْب                         

8-  اِسپَنْد                              

9-  كَئكِز     

          10-بَگُلْ ( تَره)   

          11-اَندَرَه

          12-تِرْب ( تُرُب)  

          13-خَزْ

          14-مِيَل

          15-اِسكِ بَش

          16-خَلِلْ

          17- مَنْگي 

          18 - جيكَه

          19- كَمپُر

          20- چُرمو

          21- بَدِنگُن

          22- خِئر

          23-اَكال

          24- پِيَه سير

          25- خَس

              

*سبزي هاي زير را مردم ابتدا پخته و سپس به شيوه هاي زير مصرف مي كنند. 1- يا در سوپ پخته مي شود. 2- يا پس از پخت مستقيما مصرف مي شود. 3- يا به همراه ماست و دوغ مصرف مي شود.

1 - مُكِئل                                

2- سَرْم                                   

3- خِرُف

4- چُنْدُر

5- جَرْ

6- دِس

7-ماسْتُرو

8- جَر

9- نونكي

10- چُنْدُر

11- خَندل

12- سور

13- منگي

 

 

                                   

3-  خشكبار

1-  كازو (پسته)                          

2-  بَرْكا                                     

3-  بَدَم ( بادام)                            

4-  اَنزيرِ اُشْك ( انجير خشك) 

5-  زِنگِ سَبال( بادام زميني)

6-  خَرَكِ پاتَه(خرماي پخته شده خشك)

7-  كِنَهُن

8-  اَئخُر 

      

4-  غذاها

1-  فَلَزِن و مَهِنِ ساري يا فَلَزِن و مَهْوِيَهْ

2-  بَپْلاخ

3-  كند وكمال

4-  مُفَلّكْ

5-  تِليت مَهِن بَل

6-  ديخ

7-  خاي و بَلو

8-  بُتِوَه

9-  دُلِت

10-تِليتِ داو

11-اَريسَه

12-بَلاليت

13-


 

 

*هرگونه كپي برداري تنها با ذكر منبع مجاز است.